Overleg VLB/LTO en Belastingdienst over fiscale behandeling fosfaatrechten – deel IV

Geen categorie

Per 1 januari 2018 is het stelsel van fosfaatrechten ingevoerd in Nederland. Agrarische ondernemers krijgen op basis van een verdeelsleutel een vooraf bepaalde hoeveel fosfaatrechten. De invoering van dit stelsel heeft fiscale vraagstukken met zich meegebracht. VLB (Vereniging van accountants en belastingadviseusbureau’s) & LTO Nederland hebbenheeft daarom in overleg met de Belastingdienst zoveel mogelijk van deze vraagstukken vooraf proberen te beantwoorden. In deze artikelenreeks zullen wij enkele onderwerpen uit het vooroverleg behandelen. In dit onderdeel de fosfaatrechten bij staking en bedrijfsoverdracht.

Langlopende liquidatie

Er staan ook veel vragen open over de nieuwe regeling voor melkveehouders indien zij (gedeeltelijk) staken.

De eerste vraag die wordt beantwoordt is of er bij een melkveehouder die in 2017 de stoppersregeling toepast er sprake is van een langlopende liquidatie als deze staking doorloopt tot 2018. Het antwoord daarop is in principe ‘ja’. De melkveehouder kan daarom van faciliteiten als de stakingslijfrente en de stakingsaftrek gebruikmaken. De feiten en omstandigheden kunnen wel tot een ander oordeel leiden.

Wanneer een melkveehouder in 2017 zijn melkvee afstoot, maar hij in 2018 nog wel de fosfaatrechten op zijn naam geschreven krijgt en deze vervolgens doorverkoopt en de liquidatie afrondt, is er sprake van een langlopende liquidatie.

Wanneer een melkveehouder daarentegen in 2017 zijn hele onderneming staakt en het bedrijf bij de RVO op naam van de koper is gezet, dan zal er geen sprake zijn van een langlopende liquidatie.

Verrekening niet-benutte zelfstandigenaftrek

Een aandachtspunt is wel dat een melkveehouder die nog niet-benutte zelfstandigenaftrek heeft deze niet kan verrekenen met de stakingswinst als hij in 2018 niet aan de vereiste 1225 uur voor de zelfstandigenaftrek voldoet. Indien een melkveehouder begin 2018 zijn fosfaatrechten heeft verkocht, kan hij de niet-benutte zelfstandigenaftrek niet verrekenen met stakingswinst, tenzij hij bewijst dat hij aan het urencriterium voldoet. Ook wanneer een melkveehouder in 2017 de toekomstige fosfaatrechten al verkocht heeft kan hij, indien hij in 2017 aan het urencriterium voldoet en in 2017 de verkoop aangeeft in het resultaat van zijn onderneming, de niet-benutte zelfstandigenaftrek verrekenen met de stakingswinst.

Bedrijfsoverdracht

Tenslotte wordt nog aandacht besteedt aan de gevolgen bij overdracht van de fosfaatrechten in een samenwerkingsverband of bedrijfsoverdracht vanuit de ouders naar de kinderen. Uit het overleg blijkt dat  fosfaatrechten binnen een samenwerkingsverband in ieder geval geruisloos kunnen worden overgedragen op basis van het besluit van 13 oktober 2010, DGB2010/198M.

Bij een bedrijfsoverdracht zullen de fosfaatrechten uitmaken van de waarde van de totale onderneming. Meestal zal op grond van artikel 3.63 Wet IB geruisloos kunnen worden doorgeschoven, maar indien dit niet kan zal in de inkomstenbelasting moeten worden afgerekend over de stille reserves. Hoewel dit niet expliciet wordt opgenomen in de vragen en antwoorden ben ik van mening dat ook in dat geval productiequota geruisloos kunnen worden doorgeschoven op basis van bovengenoemde besluit.

Erf- en schenkbelasting

Uit het overleg blijkt dat een belangrijk aandachtspunt de schenk- en erfbelasting is. Wanneer een melkveehouder zijn bedrijf heeft gekregen met toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling voor de schenk- en erfbelasting, moet de verkrijger het bedrijf vijf jaar voortzetten. Indien een melkveehouder binnen vijf jaar gebruik maakt van de stoppersregeling voldoet hij niet aan deze eis. De uitzondering die in de Successiewet is gemaakt voor het stoppen door overheidsingrijpen is hier niet van toepassing omdat meedoen aan de stoppersregeling vrijwillig is.

BTW

De levering van fosfaatrechten is vanaf 1 januari 2018 telkens met 21% btw belast. Is in 2017 door een landbouwregelaar zijn fosfaatreferentie rechtstreeks geleverd aan de koper, en staat dit in 2017 ook bij de RVO op naam van de koper, dan mag de verkoop onder toepassing van de oude btw-landbouwregeling zonder afdracht van btw plaatsvinden.